Glista da recumandaziun dal patrimoni cultural immaterial en Svizra

Introducziun

A basa da las proposiziuns d'ina gruppa d'expertas e d'experts cumponida da nov persunalitads ha il Cussegl federal decidì en october 2014 davart las otg tradiziuns vivas svizras che duain vegnir proponidas sco candidaturas per la Glista dal patrimoni cultural immaterial da l'UNESCO. Las otg tradiziuns proponidas fan part da la Glista da las tradiziuns vivas en Svizra e vegnan preschentadas cun texts e purtrets sin las paginas suandantas.

Las candidaturas en connex cun questas otg tradiziuns vegnan suttamessas ina suenter l'autra a l'UNESCO en il decurs dals proxims onns, per regla en il ritmus d'in dossier per onn. Ils titels da las tradiziuns inditgads qua èn provisorics e vegnan anc discutads cun las organisaziuns e communitads che pratitgeschan las tradiziuns. Questa collavuraziun concerna tut il process per realisar ils dossiers da candidatura.

Candidaturas svizras per la Glista represchentativa dal patrimoni cultural immaterial

Ils 30 da mars 2015 è vegnida preschentada a l'UNESCO la candidatura da la Festa da la vendemia a Vevey che figurescha sin la Glista represchentativa dal patrimoni cultural immaterial da l'umanitad. Ella è l'emprima candidatura svizra tenor la Convenziun da l'UNESCO per la preservaziun dal patrimoni cultural immaterial.
Il Carnaval da Basilea è vegni tschernì da l'Uffizi federal da cultura (UFC) sco segunda candidatura da la Svizra per l'inscripziun sin la Glista represchentativa dal patrimoni cultural immaterial da l'umanitad. Il dossier è vegnì inoltrà a l'UNESCO ils 31 da mars dal 2016. Il Comité interguvernamental vegn a communitgar sia decisiun en november 2017. Ulteriuras infurmaziuns chattais Vus en la descripziun detagliada dal Carnaval da Basilea qua sutvart.
La tradiziun „Gestiun dal privel da lavinas" è vegnida inoltrada da l'Uffizi federal da cultura sco terza candidatura da la Svizra per la Glista represchentativa dal patrimoni cultural immaterial da l'umanitad. Il dossier è vegnì deponì tar l'UNESCO ils 31 da mars 2017. La decisiun dal Comité interguvernamental vegn publitgada il november 2018. Ulteriuras infurmaziuns davart questa tradiziun sa chattan en la descripziun sutvart.

Ulteriuras infurmaziuns:

La gestiun dal privel da lavinas*

Questa tradiziun illustrescha il patrimoni invernal alpin. Ella cumpiglia las diversas praticas e tecnicas sviluppadas per garantir la segirtad dals umans en las regiuns muntagnardas grazia ad ina savida adina pli cumpletta davart las vettas da naiv ed ils «chaprizis da las muntognas». Ella sa referescha als lioms che las populaziuns alpinas han stabilì cun lur ambient ed er a la cumbinaziun da l’inschign dals antenats cun las tecnicas scientificas modernas. La sintesa da la savida tradiziunala cun il svilup tecnic odiern constituescha ina caracteristica fitg originala da questa candidatura.
*dossier inoltrà a l'UNESCO è en la procedura d'examinaziun

L’artisanadi da la mecanica d’uras

L’artisanadi en connex cun la mecanica d’uras è caracteristic per il success da l’industria svizra ed è la basa veritabla da la fabricaziun d’uras sco pratica artisanala e manuala. Questa candidatura permetta da valurisar l’impurtanza da la scolaziun dals urers e da l’inschign uman ch’è anc adina indispensabel per l’innovaziun e la precisiun tecnica. Questa candidatura includa er la tradiziun locala da Sainte-Croix en la domena da la fabricaziun d’automats e da stgatlas da musica che sa basa sin praticas ed inschigns parentads.

Il design grafic e la tipografia en Svizra

Il design grafic e la tipografia dattan perditga da l’influenza dals artists europeics dal 20avel tschientaner – surtut en connex cun il bauhaus ed il constructivissem – sin la Svizra sco pajais d’accoglientscha e da creativitad. Els evocheschan l’excellenza svizra en ils champs da la creaziun da scrittiras e da la communicaziun visuala. Questa candidatura permetta er da tematisar il sistem dual da la furmaziun professiunala ed er l’actualitad d’in patrimoni che na sa limitescha pli a las communitads localas tradiziunalas mabain sa sviluppa en il context da stgomis informals, activs a livel mundial.

La stagiun d’alp en Svizra

Questa tradiziun illustrescha il patrimoni alpin da la stad. La stagiun d’alp valurisescha l’impurtanza economica e culturala dals allevaturs da muvel en Svizra e da la lavur pretensiusa ch’els prestan. Or d’ina perspectiva culturala implitgescha l’economia d’alp numerusas tecnicas artisanalas e praticas socialas (chants, recitaziuns, festivitads) colliadas stretgamain cun l’identitad collectiva da las quatter regiuns linguisticas svizras. Questa tradiziun evochescha er in rapport specific tranter l’uman e la natira ch’è da gronda impurtanza per la tgira da la cuntrada e per il svilup duraivel.

Il jodel

Questa tradiziun sa referescha al patrimoni musical svizzer che constituescha in tratg caracteristic da la vita culturala e sociala dal pajais. Il jodel cumpiglia ina multifariadad da stils e vegn sviluppà vinavant constantamain as associond per part cun auters geners musicals. Sco tecnica vocala d’antruras, utilisada per communitgar suror gronds spazis (« jodel natiral »), po questa tradiziun vegnir congualada cun diversas expressiuns culturalas da tut il mund. Ina candidatura cuminaivla da diversas regiuns che fan diever da praticas cumparegliablas po vegnir prendida en mira.

Las processiuns da l’emna sontga a Mendrisio

Questas processiuns da Pasca che irradieschan en tut la Svizra taliana existan dapi il 17avel tschientaner. Ellas celebreschan la gievgia ed il venderdi sontg, damai l’ultima tschaina da Cristus cun ses scolars e sia mort vi da la crusch. Sper questa basa religiusa cuntegna questa tradiziun er in impurtant element artisanal ed artistic: la fabricaziun da laternas e da «transparenti» – maletgs glischants installads lung il percurs da la processiun – che vegnan decorads cun motivs simbolics u biblics. Tscherts da quests objects vegls da plirs tschientaners vegnan conservads e duvrads fin oz ensemen cun creaziuns pli contemporanas.

Il tschaiver da Basilea*

Il tschaiver da Basilea è ina manifestaziun fitg enconuschenta er suror ils cunfins regiunals e naziunals. El represchenta er in dals rars tschaivers da tradiziun protestanta en tut il mund. Questa tradiziun è in element central da l’identitad basilaisa e cumpiglia ultra da quai ina gronda diversitad da praticas musicalas, oralas ed artisanalas che fan part dal patrimoni cultural immaterial.
* dossier inoltrà a l'UNESCO è en la procedura d'examinaziun
https://www.bak.admin.ch/content/bak/de/home/kulturerbe/immaterielles-kulturerbe/umsetzung/glista-da-recumandaziun-dal-patrimoni-cultural-immaterial-en-svi.html